INCOTERMS KURALLARININ MALIYET HESAPLARI UZERINDEKI ROLU

Degerli Arkadaslarim,

 INCOTERMS KURALLARI, kitabin önsözünde de yazdigi gibi, Milletlerarasi Ticaret Odası’nın iç ve dış ticarette kullanılmak üzere oluşturduğu  ticari terimler olarak, satış sözleşmelerinin gereği gibi kaleme alınmadığı durumlarda,yanlış anlamaların ve maliyetli uyuşmazlıkların önünü keserek, evrensel ticaretin yürütülmesini kolaylaştırmaktadır. Bu özelligi ile INCOTERMS kurallari dis ticarette onemli bir yer tutmaktadir.

Ancak, INCOTERMS kurallarini sadece bu yonuyle dusunmek ve kabullenmek yeterli degildir. INCOTERMS kurallarinin diger cok onemli ve hatta yasamsal bir ozelligi, hem alici ve hem de satici icin maliyet tesbit unsuru olmasidir. Hicbir ithalat ve hicbir ihracat yoktur ki, maliyet hesap edilmeden yapilabilsin. Bu maliyet hesabi ne kadar dogru yapilirsa, dis ticaretten beklenen  sonuc o kadar isabetli elde edilir. INCOTERMS 2010 kitabi aslinda bunu sadece bir cumle ile belirtmistir ve demistir ki, “INCOTERMS Kurallari temel olarak mallarin satici tarafindan aliciya tesliminde, taraflara dusen GOREVLERI, MASRAFLARI ve hasari duzenler. Iste ben, bu GOREV ve MASRAF kelimelerini biraz acmak istiyorum.

Basitce dusunelim, bir EX-WORKS ithalat ile bir FOB ithalatta lokal liman masraflari ve navlun, ithalati ne derece etkiler. Asagida size, sadece 1 m3 ‘luk bir yuk icin EX-WORKS ve FOB liman masraflarini, yasanmis bir olayla ornekleyecegim.

EX-WORKS LIMAN MASRAFLARI

Customs Clearance        : $ 175 / Shipment

Pick Up Charges             : $ 400 / Shipment

CFS                                   :   $ 5 / Cbm or Subject to minimum $ 75 shipment

B/L                                     :  $ 45 / Shipment

THC                                   : $ 7 / Cbm

CHENNAI – AMBARLI

Navlun : usd150.-w/m

Thc       : usd50.-w/m

Ordino  : usd40.-+kdv

1 cbm için all in : usd949.- (kdv dahil

 

FOB LIMAN MASRAFLARI

CHENNAI – AMBARLI

Navlun : usd150.-w/m

Thc       : usd50.-w/m

Ordino  : usd40.-+kdv

1 cbm için all in : usd.240.- (kdv dahil)

 

Gordugunuz gibi, ithalat FOB olursa sadece USD.240.00 olarak odenecek toplam liman masraflari, EX-WORKS esasina donuldugunde toplam USD.949.00 ‘na balig olmaktadir. Yani, EX-WORKS odeme seklinde, FOB ‘a kiyasla, sadece 1 m3 hacimdeki bir yuk icin USD.709.00 ‘lik bir fazla odeme gorunmektedir . Burada bir onemli husus daha vardir, verdigim ornekte  ithal edilecek yukun tasinmasini, Turkiye’deki bir acenta organize etmektedir. Eger bu tasima organizasyonu yurt disindaki bir acenta tarafindan yapilacak olursa, verilen FOB liman masraflari da, yurt disi tarifesine uygun olarak  belki ikiye katlanacak ve toplam navlun + liman masraflari tutari USD.1,000.00 ‘in uzerinde olacaktir.

Bu durumda anlasilan o ‘dur ki, bir ithalatci veya bir ihracatci, FOB ile EX-WORKS teslim sekilleri arasindaki muhtelif konulardaki masraf ve risk farkliliklarini bilirse, maliyet hesaplarini daha saglikli yapabilecektir. Iste INCOTERMS bunu vermektedir.

Ozetlemek gerekirse, EX-WORKS teslim sekline gore mal alacak olan bir ithalatci, sadece yukarida anlatilan liman masraflarindaki farkliligi degil, bunun otesinde, saticinin fabrikasindan mali kendi imkanlari ile, veya kendi masrafi ile teslim alacagini, gumruk sahasina kendi goturup gumruk cikis islemlerini kendi masrafi altinda yaptiracagini, gerekliyse gumruk cikis vergilerini odeyecegini, malini gemiye veya TIR’a kendi yukletecegini, ihracat ulkesindeki yukleme ve liman masraflarini kendi karsilayacagini, nakliye bedelini odeyecegini, varis ulkesine kadar nakliye sigortasi yaptiracagini, varista kendi ulkesindeki liman ve tahliye masraflarini odeyecegini, ithalat icin gumrukleme islemleri yaptirip gereken vergi odemelerini kendisinin yapacagini ve yine kendi imkanlari ile mali gumrukten cekip fabrikasina kadar tasitacagini, ve butun bu surec icerisinde yaptigi her islemin risk ve sorumlulugunu kendi uzerinde tasiyacagini bilmeli ve maliyet ve risk hesaplarini buma gore yapmalidir.

Ayni sekilde, FOB ithalat yapacak olan bir ithalatci, satici ulkedeki cikis gumrugunden itibaren, varis noktasindaki fabrikasina kadar, yukarida sayilan tum masraf ve sorumluluklara katlanacagini bilmelidir.

FCA-FAS-CPT-CFR-CIF-CIP-DAP-DAT-DDP gibi teslim sekillerinde de, bu teslim sekillerine uygun hesaplamalar yapilmalidir.

Ihracatci firma acisindan masraf ve risk durumu ise, yukarida anlatilanlarin tam tersi olarak gerceklesmektedir. Yani, EX-WORKS teslim sekline gore ihracat yapacak bir ihracatci, mali kendi ambarinda teslim edecek ve teslimden sonra hicbir  risk ve masrafa katlanmayacaktir. Ama, DAP, DAT, DDP teslim sekillerine gore teslim yapacak bir ihracatci, nakliye sigortasi dahil, varis yerindeki teslim noktasina kadar olusacak tum masraf ve risklere katlanmak mecburiyetinde olacaktir.

Diger taraftan, uluslararasi ticarette,  ithalatciya ve ihracatciya dusen  sorumluluklarin en onemlilerinden biri de malin tasinmasi sirasinda  yapilacak nakliye sigortasidir. INCOTERMS kurallari, hangi teslim seklinde, hangi tarafin sigorta yapma mecburiyeti oldugunu acikca yazmamistir. Sadece “sigorta yapma mecburiyeti yoktur” gibi ifadeler kullanilmistir. Bu ifadenin “sigorta yapilmayacaktir” gibi anlasilmamasi gerekir. Mal, satici firmanin fabrikasindan cikip, alici firmanin fabrikasina varincaya kadar olan sure icerisinde mutlaka nakliye sigortasi yapilmasi cok onemlidir. Bu konuda alici ve satici firmalari yonlendirecek olan  esas nokta teslim yeridir. INCOTERMS kurallarina gore teslim yerine kadar tum risk ve sorumluluk satici firmada, teslim yerinden sonar alici firmada olmaktadir. Bunun dikkatlice degerlendirilmesi maliyet hesaplari yonunden cok onemlidir. Sigorta prim tutarlari cok buyuk rakamlar olusturmazken, nakliye sirasinda olusacak hasarlar sirketlere buyuk maddi zararlar verebilmektedir. Ayrica, INCOTERMS, CIF/CIP teslim sekillerinde satici firmanin nakliye sigortasini yapma mecburiyeti oldugunu soylemesine ragmen, bu sigortanin asgari teminat saglayabilecegi yonunde de satici firmaya esneklik tanimistir. Hic gereksiz olan bu esneklik, cok kere alici firmalari zor durumda birakmaktadir. Alici firmalarin, CIF ithalatta, sozlesme yapilirken nakliye sigortasi  icin hangi teminatlari  isteyecegini satici firmaya acikca bildirmesi cok onemlidir.

Sonuc olarak diyebiliriz ki, INCOTERMS Satis ve Teslim Şekilleri’nin, sadece alici ve satici firmalar arasinda olusabilecek anlasmazliklarin cozumune aciklik getirecek kurallar dizisi olarak degil, alici ve satici firmalarin maliyet hesaplarini olusturmasinda da cok onemli bir yer tuttugunu unutmamak gerekir.

 

Saygilarimla,

Yalcin OZYAVUZ

 

 

  

Yorum Yaz